Windows 10 Mobile is inmiddels al enige tijd beschikbaar. Het aantal smartphones dat op dit besturingssysteem draait is echter gering: denk aan de Microsoft Lumia 550, Lumia 650, Lumia 950, Lumia 950 XL en Acer Liquid Jade Primo. Bredere ondersteuning wordt in de loop van dit jaar of begin 2017 verwacht.

Ik wist de hand te leggen op de Microsoft Lumia 650. Mijn bevindingen heb ik uitgebreid vastgelegd in een review. In dit artikel sta ik stil bij het besturingssysteem van deze smartphone: Windows 10 Mobile.

Korte waarschuwing vooraf: ik persoonlijk ben geen fervent Windows-gebruiker als het gaat om smartphones of tablets. In mijn dagelijkse doen en laten vind ik mijn steun en toeverlaat in Android 6.0 (Marshmallow), iOS 9 en Cyanogen 12.1. In het verleden heb ik wel meer dan eens gestoeid met Windows-smartphones. Zodoende weet ik dus wel wat er ‘te koop’ is en wat het OS van Microsoft te bieden heeft. Lees ook onze uitvoerige Microsoft Lumia 650 review, die later deze week verschijnt!

Aanloop naar Windows 10 Mobile

windows10-mobilezoekenHet is oktober 2010. Een spannende en gedenkwaardige periode voor Microsoft. Het Amerikaanse hard- en softwarebedrijf introduceerde die maand een nieuw besturingssysteem voor smartphones: Windows Phone 7. Dit was niet zomaar een update van zijn voorganger, Windows Mobile 6.5, maar een compleet nieuwe versie van het OS die los van Windows Mobile was ontwikkeld.

In de daarop volgende jaren evolueert Windows Phone in hoog tempo. Op 25 januari 2015 luidt Microsoft het einde van een tijdperk in en noemt dit “the next chapter”. Het bedrijf vertelt dat Windows Phone 8.1 plaatsmaakt voor een nieuw besturingssysteem dat luistert naar de naam Windows 10. Windows 10 Mobile is een variant hierop en is bestemd voor apparaten met een scherm dat kleiner is dan 8 inch.

De filosofie van Microsoft is helder: het bedrijf wil één besturingssysteem waarmee gebruikers naadloos kunnen switchen tussen hun Windows-smartphone, -tablet en -PC. Altijd en overal kunnen werken als dat nodig is, niet langer gebonden aan de locatie die kantoor heet. Microsoft komt met deze plannen tegemoet aan de wensen van ontwikkelaars en alledaagse gebruikers.

Voor ontwikkelaars is het tegenwoordig makkelijker om apps te maken voor het nieuwe besturingssysteem. Om het app-aanbod te vergroten en het gat te dichten tussen de verschillende besturingssystemen –Android, iOS, Windows Phone en het web enerzijds, en Windows 10 Mobile anderzijds– lanceerde het bedrijf medio 2015 het Windows Universal Platform. Met frameworks als Project Islandwood en Xamarin Platform is het eenvoudiger om apps van het ene platform te porten naar Windows 10 Mobile. Microsoft als bruggenbouwer. Het wordt dan ook wel het Bridge project genoemd.

Tot slot wordt het ook voor gebruikers allemaal eenvoudiger en vooral gebruiksvriendelijker. Had ieder apparaat voorheen zijn eigen versie van een app, met de komst van Windows 10 introduceerde Microsoft één Windows Store met Universal Apps. Deze werken niet alleen op laptops, maar ook op Windows-smartphones en –tablets.

Tot zover over de geschiedenis van Microsofts besturingssysteem en de ingezette koers. Dan nu over tot de orde van de dag: mijn ervaringen met Windows 10 Mobile.

Herkenbaar

windows10-mobile-review-met-officeDe interface van het besturingssysteem is een feest der herkenning. Elementen die je gewend bent van voorgaande versies keren terug in Windows 10 Mobile. Zo is het fraaie glimpscherm (Glance screen) nog altijd aanwezig. Ook de Live Tiles, het aangepaste instellingenmenu, de zoekbalk en de lijst met geïnstalleerde apps zijn wederom van de partij. Zo is de stap van Windows Phone 8.1 naar Windows 10 Mobile snel gemaakt en gaat deze niet gepaard met ontwenningsverschijnselen.

Slechtwerkende zoekfunctie

Wat Microsoft goed heeft gedaan is het instellingenmenu een stuk overzichtelijker te maken. In plaats van ellenlang naar beneden te scrollen zoals bij Windows Phone 8.1 het geval was, is het aantal beschikbare opties aanzienlijk teruggebracht. Daarvoor heeft Microsoft het instellingenmenu van Windows 10 als uitgangspunt genomen. Helaas is het nog altijd wat chaotisch en zijn bepaalde instellingen nog altijd lastig te vinden.

Neem zoiets eenvoudigs als het instellen van een pincode. Je zou verwachten dat hiervoor een submenu bestaat dat ‘Beveiliging’ heet, maar helaas. Onderin staat een optie die ‘Bijwerken en beveiliging’ heet. Hier dan misschien? Nope. Onder ‘Persoonlijke instellingen’ en ‘Vergrendelingsscherm’? Ook niet. Bij ‘Extra’s’? Nee, nee en nog eens nee. Wanhopig word je er van!

Om verwarde (?) gebruikers te helpen lanceerde Microsoft met Windows Phone 8.1 Update 2 een ingebouwde zoekfunctie. Die is ook in Windows 10 Mobile aanwezig. Jammer genoeg is het zoekvenster lang niet altijd even behulpzaam als je zou mogen verwachten. Als je de zoekterm ‘pincode’ invoert, verschijnen er geen resultaten in beeld. Geloof, hij bestaat echt.

Iets creatiever denken dan: een pincode is een vorm van (scherm)beveiliging. Het trefwoord ‘beveiliging’? Dan wordt je verwezen naar het submenu ‘Bijwerken en beveiliging’, waarvan we al eerder constateerde dat deze hier niet te vinden is. Nieuwe poging: ‘schermbeveiliging’ dan? Geen resultaten. ‘Wachtwoord’ misschien? Opnieuw geen resultaten.

Waar bevindt deze optie zich dan? Antwoord: om een pincode in te stellen ga je naar Instellingen > Accounts > Aanmeldingsopties > Pincode. Uiteindelijk vind je het juiste menu, maar om er te komen is een lange, ongemakkelijke en vooral overbodige reis.

Beperkt app-aanbod

Applicaties zijn een belangrijke factor voor het succes van een besturingssysteem. Als er weinig apps beschikbaar zijn, dan is het OS niet aantrekkelijk voor veel consumenten. Zowel de Google Play Store als de App Store van Apple bevatten ieder ruim anderhalf miljoen apps. De Windows Store telt er naar schatting 350.000 tot 400.000. Daar heeft Microsoft een flinke inhaalslag te maken. Met het Windows Universal Platform moeten dat er in de nabije toekomst aanzienlijk meer worden.

Om het nog wat verwarrender te maken: zo zijn er van bepaalde apps verschillende versies in omloop. Zo probeerde ik via de Windows Store HERE Maps te installeren. Ho maar dat dit lukte. In plaats daarvan kreeg ik de melding ‘Deze app werkt niet op dit apparaat’. Na wat zoek- en speurwerk kwam ik erachter dat er een versie voor Windows 10 Mobile en voor Windows Phone 8.1 van deze navigatie-app bestaat. Via een omslachtige omweg wist ik HERE Maps dus alsnog te installeren. Niet bepaald gebruiksvriendelijk.

Sommige apps kon ik simpelweg niet installeren, zoals HERE City Lens. Dit is een applicatie die met augmented reality werkt. Je houdt je telefoon omhoog en de app laat zien welke restaurants en cafés in de buurt zijn en welke looprichting je moet aanhouden. Voor zover ik kan beoordelen had dat niet zozeer met het besturingssysteem te maken, maar met de low-end hardware van de Lumia 650.

Deze achterstand wordt nog groter als je bedenkt dat het aanbod Universal Apps op dit moment nog gering is. Het aanbod wordt weliswaar iedere week groter, maar het zal nog wel enkele jaren duren totdat Universal App de standaard is. Hier valt nog een wereld te winnen voor Microsoft.

Verfijning

windows10-mobile-review-tabbladenMicrosoft heeft met Windows 10 Mobile enkele van zijn apps in een nieuw jasje gestoken. Te beginnen met Personen. Zo werden foto’s of logootjes van je contactpersonen in Windows Phone 8.1 in een vierkant geplaatst. Bij Windows 10 Mobile is dat voortaan een cirkel. Een kleine cosmetische verandering. De integratie met Facebook en Twitter is nog altijd aanwezig. Als je vanuit het startscherm van je contactpersonen naar links veegt, dan verschijnen de laatste tweets en statusupdates in beeld. Nieuw is de ondersteuning van GroupMe, een chatapplicatie van Microsoft.

De e-mail applicatie Outlook is eveneens grondig aangepakt. Voortaan kun je naar links of rechts vegen om zo een bericht te verwijderen of archiveren. Welke actie er bij welke veegbewegingen hoort bepaal je zelf.

Xbox Music is vervangen door een nieuwe dienst: Groove Music. Groove was een muziekapplicatie voor Apples besturingssysteem iOS die gepersonaliseerde afspeellijsten maakte op basis van je luistergedrag. Nu is het een volwaardige muziekspeler, inclusief eigen muziekwinkel. Met een proeflicentie van Groove Music Pass kun je 30 dagen lang gratis muziek beluisteren. Door de Lumia 650 aan te sluiten op je PC, kopieer je je eigen muziek naar je smartphone. Houd er rekening mee dat dit ten koste gaat van de opslagcapaciteit. Extra ruimte nodig? Dan hoef je niet meteen je favoriete muziek te verwijderen: je kunt nummers en albums aan je OneDrive account toevoegen en vanuit de cloud afspelen.

Wat voorheen de Lumia Camera heette, gaat nu door het leven onder de noemer Camera. Naar wat ik heb begrepen met enkele nieuwe features, maar die zijn enkel op de high-end modellen terug te vinden zoals hogere video frame rates en auto high dynamic range.

windows10-mobile-review-camera

Met Maps, de navigatie-applicatie van Microsoft, kan voortaan ook satellietbeelden weergeven. In gebieden die deze functie ondersteunen kun je zelfs verkeerscamera’s bekijken om de verkeerssituatie op je route in te schatten.

Ondersteuning Continuum en Windows Hello

Wat ik niet onbenoemd wil laten is dat Windows 10 Mobile Continuum en Windows Hello ondersteunt.

Continuum is een functie waarmee je je Windows-smartphone op een Windows-PC met Windows 10 of extra monitor kunt aansluiten. Je begint met het schrijven van een rapport op je Lumia-smartphone en schakelt naadloos over naar je computer. Dan moet je echter wel over een Display Dock beschikken. Tot 1 februari kreeg je deze gratis als je de Lumia 950 of Lumia 950 XL bestelde, nu moet je daar zo’n honderd euro voor neerleggen.

Windows Hello is een nieuwe manier om in te loggen op je smartphone, tablet of computer. In plaats van een geschreven wachtwoord, pincode of afbeeldingspatroon, ontgrendel je je toestel met je gezicht, vingerafdruk of iris. Het idee hierachter is dat je apparaten veiliger zijn door ze met biometrische data te beveiligen. Wachtwoorden zijn immers te hacken.

Door de hardwarematige beperkingen van de Lumia 650 heb ik Continuum en Windows Hello niet kunnen testen. Daarvoor is de processor niet krachtig genoeg en beschikt hij over te weinig werkgeheugen.

Conclusie

Dagelijks met Windows 10 Mobile werken voelt niet onprettig aan. Het lijkt als twee druppels water op het besturingssysteem van mijn laptop, maar dan in het klein. De verschillen met zijn voorganger, Windows Phone 8.1, zijn minimaal. Dat is een groot pluspunt voor de mensen die Windows Phone gewend zijn. Ook mensen met een Windows-PC zou dit enorm moeten aanspreken.

Grootste belemmering voor mij persoonlijk om op dit moment niet de stap naar Windows 10 Mobile te maken, zit hem in de zogeheten app gap. Het geringe aantal beschikbare apps in de Windows Store weerhoudt mij ervan om te kiezen voor een Microsoft Lumia of andere smartphone met Windows Phone dan wel Windows 10 Mobile. Driekwart van de apps die ik dagelijks gebruik op mijn Android-smartphone of iPad is niet aanwezig in de Windows Store. En de allernieuwste apps verschijnen niet of pas zeer laat op Windows-smartphones. Genoeg reden voor mij om –in ieder geval voorlopig– Android en iOS trouw te blijven.

Windows 10 Mobile heeft wel enorm veel potentie. Zoals ik in de paragraaf ‘Aanloop naar Windows 10 Mobile’ al benoemde heeft Microsoft grootse plannen voor de toekomst: één besturingssysteem voor alle platformen, naadloze aansluiting tussen Windows-smartphones, -tablets en -PC’s, één Windows Store met apps voor alle mobiele apparaten, uitbreiding van het app-aanbod, Universal Apps. Helaas voor de fans en liefhebbers is dit een ontwikkelingsproces met lange adem. Windows 10 Mobile is een stap in de goede richting, maar Microsoft heeft nog een lange weg voor de boeg.